M21 i Terramar ta reuni pa brinda Tayó di Libertat riba Dia di Libertat 2026

Tur presente, bon dia. 

Awe, 5 di mei, nos ta para un ratu ketu pa reflekshoná riba un di e dianan mas importante den historia di Reino Hulandes: Dia di Libertat. 

Un dia kaminda nos no ta selebrá solamente libertat, pero tambe tarekordá, kuestioná i pasa e balor aki pa e siguiente generashonnan. 

Mi ta papia ku boso awe tantu komo miembro di konseho insular di M21, pero prinsipalmente komo un siudadano ku ta kere den e balor di libertati e nesesidat pa komprond’é. 

E tema di e aña aki – “Siña komprondé historia” – ta toka e esensia di e dia aki. 

Libertat no ta algu ku nos por tuma asina’sina. Ta lucha, sakrifisio, speransa i persistensia ta forma libertat. 

Ora nos komprondé historia, nos ta siña no solamente di unda nos tabini, pero tambe kiko ta nesesario pa mantené nos komunidat hustu i humano. 

Pa Boneiru, libertat tin diferente kapanan. 

Nos ta parti di historia di di Dos Guerra Mundial i e liberashon di Hulanda, pero nos tin nos mes historia tambe. 

Historianan di relashonnan kolonial, di desigualdat, pero tambe di forsa, kultura i identidat. 

Komprondé historia ta nifiká ku nos mester wak i sa i komprondé tur e historianan aki maske tin di nan ta difísil òf inkómodo. 

 Dikon esaki ta asina importante? 

 Pasobra falta di komprenshon ta hiba na ripitishon. Pasobra lubidá talaga espasio pa inhustisia. 

I pasobra konosementu ta duna nos e hèrmèntnan pa tuma mihódesishonnan — komo individuo, komo komunidat i komogobernantenan. 

Libertat ta mas ku e falta di opreshon. 

Ta e presensia di oportunidat. 

Ta e derecho pa wòrdu skuchá, pa ta bo mes, pa forma bo propio futuro. 

Pero libertat berdadero ta pidi tambe responsabilidat: pa tende otro, parespetá diferensianan i pa kontribuí aktivamente na un komunidatkaminda tur hende ta konta. 

Awe, durante e tayó di libertat, nos ta kompartí no solamente kuminda, pero tambe historianan. 

Laga nos usa e momentonan aki pa papia ku otro. Puntra: kiko libertat tanifiká pa bo? 

Kua historia bo ta karga? 

I kon nos por traha huntu pa un futuro kaminda tur hende por sinti nanliber i biba den libertat? 

 Na nos hóbennan mi ke bisa spesialmente: boso ta e futuro. Siñahistoria, hasi pregunta, keda krítiko. Libertat ta keda bibu solamente si e ta wordu komprondé i defendé dor di generashonnan nobo. 

I na nos tur: laga nos no warda te ora libertat ta bou di preshon parealisá su balor. 

Laga nos duna forma na dje tur dia — den nos palabranan, nos eskoho i nos akshonnan. 

Mi ta desea boso un Dia di Libertat ku balor. 

Laga nos sigui siña, sigui komprondé i, mas importante ainda: siguikonektá ku otro.

Felis Dia di Libertat!

Geachte aanwezigen, bon dia! 

Vandaag, op 5 mei, staan wij stil bij een van de meest betekenisvolle dagen in de geschiedenis van het Koninkrijk: Bevrijdingsdag. 

Een dag waarop vrijheid niet alleen wordt gevierd, maar ook wordt herdacht, bevraagd en doorgegeven. 

Ik spreek u toe als eilandsraadslid van M21, maar vooral als medeburger die samen met u de waarde van vrijheid wil blijven begrijpen en beschermen. 

Het thema van dit jaar – “De geschiedenis leren begrijpen” – raakt de kern van wat deze dag betekent. 

Vrijheid is geen vanzelfsprekendheid. 

Zij is gevormd door verhalen van strijd, opoffering, hoop en veerkracht. 

Door die geschiedenis te begrijpen, leren wij niet alleen waar wij vandaan komen, maar ook wat er nodig is om onze samenleving rechtvaardig en menselijk te houden. 

 Voor Bonaire heeft vrijheid meerdere lagen. 

Wij delen in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding van Nederland, maar wij dragen ook onze eigen verhalen.

Verhalen van koloniale verhoudingen, van ongelijkheid, maar ook van kracht, cultuur en identiteit. 

Het begrijpen van geschiedenis betekent dat wij deze verhalen niet selectief bekijken, maar volledig onder ogen durven zien — ook wanneer dat ongemakkelijk is.  

Waarom is dat zo belangrijk? 

Omdat onbegrip leidt tot herhaling.

Omdat vergeten ruimte geeft aan onrecht. 

En omdat kennis ons in staat stelt om betere keuzes te maken — als individu, als gemeenschap en als bestuurders. 

Vrijheid is méér dan de afwezigheid van onderdrukking. 

Het is de aanwezigheid van kansen. 

Het is het recht om gehoord te worden, om jezelf te zijn, om je toekomst vorm te geven. 

Maar echte vrijheid vraagt ook verantwoordelijkheid: om naar elkaar te luisteren, om verschillen te respecteren en om actief bij te dragen aan een samenleving waarin iedereen meetelt. 

Vandaag, tijdens onze vrijheidsmaaltijd, delen wij niet alleen voedsel, maar ook verhalen. 

Laten we deze momenten benutten om met elkaar in gesprek te gaan. 

Vraag elkaar: wat betekent vrijheid voor jou? 

Welke geschiedenis draag jij met je mee? 

En hoe kunnen wij samen bouwen aan een toekomst waarin vrijheid voor iedereen voelbaar is? 

Aan de jongeren wil ik in het bijzonder zeggen: jullie zijn de dragers van morgen. 

Leer de geschiedenis, stel vragen, wees kritisch. Vrijheid leeft alleen voort als zij wordt begrepen én verdedigd door nieuwe generaties. 

En aan ons allen: laten we niet wachten tot vrijheid onder druk staat om haar waarde te beseffen. 

Laten we haar elke dag actief vormgeven — in onze woorden, onze keuzes en onze daden. 

Ik wens u een betekenisvolle Bevrijdingsdag toe. Laten wij blijven leren, blijven begrijpen en vooral: blijven verbinden. 

Felis Dia di Libertat!